NEREİDLER ANITI

1840 yılında Ch. Fellows tarafından keşfedilerek neredeyse tamamı sökülerek gemiyle Londra'ya taşındı. British Muzeumda ayağa kaldırılmış olarak teşhir ediliyor.

KONUMU,

Ksanthos kent kapısına hakim bir terasın kenarında inşa edilmşti.

YAPIM ÖZELLİKLERİ

10.15 x 6.8 m. ölçülerinde, 5.15m. yüksekliktedir.

Kısmen korunmuş temel, yöresel kireç taşıyla Lykia'ya özgü teknikle yapılmıştır. (zıvana delikli, kenetli geçme taş plakalar). Taşıyıcı ögelerden çatı kremitlerine kadar beyaz mermer kullanılmıştır. Mermer blokların derin zıvanalar ve T biçimli kenetlerle tutturulmuş olması Hellen özelliğidir. Tapınak planlı ve İon düzeninde inşa edilmiştir. Cella iç duvarları boyunca taş klineler uzanır.

Yüksekçe kaidesi, alçak kabartma tekniğiyle işlenmiş iki friz sırasıyla biter ve üzerlerinde dekoratif bir silme yer alır. İon stilindeki (4 x 6 sütunlu) sütunların arasında, deniz hayvanlarına özgü ayaklara sahip 12 kadın heykeli bulunur. Bunlar yapıyı adını veren Nereid'ler dir. Nereid'ler ölünün ruhuna eşlik eden deniz perileridir. Önde 4 sütunun taşıdığı bir üçgen alınlık bulunur.

Cella duvarındaki frizlerle arşitravda yer alan betimlemelerin aynı olması, İon mimarisinde rastlanılmayan bir özelliktir. Betimlemelerde; av ve savaş sahneleri ve bir hizmetçinin şemsiyesiyle güneşten korunan Pers giysili biri halka söylevde bulunmaktadır.

Yukardaki özelliklerin ışığından görüldüğü gibi yapı Lykia, Helllen ve Pers özellikleri taşımaktadır.

Mezar Yapısının Aitlik Sorunu

Mezar yazıtı bulunamamıştır. Ancak;

Mimari ve yontu üslubundan anıt MÖ.380 yıllarına tarihlenmektedir. Anıtın konumu ve üzerindeki bezemeler kralidir. Aynı yıllarda Hellen kültürüyle yetişmiş (Letoon Yazıtlarına göre) Ksanthos hükümdarı Arbias  ölmüştür. Pers egemenliği altında hüküm sürdüren Arbias, Tlos, Pinara, Telmessos kentlerine hükmetmiş, Letoon'a büyük bağışlarda bulunmuştu. Bu sebeplerden son derece güzel işçiliğe sahip anıtın Arbias'a ait olduğu düşünülmektedir.

Anıtın olduğu yere sonraları bir Hıristiyanlık Bazilikası yapılmıştır. Anıtın bilimsel kazıları henüz yapılmamıştır.

P. Demarge, (Ksanthos ilk kazı başkanı ) F de X, III, VIII

J. Bousqut,   F de X, IX

Derleyen; arkeoloji dünyası-ali güneygül

arkeolojidunyasi@gmail.com

bana ulaşmak için yukardaki maili kullanın veya üzerine tıklayın