Gryneion, denize yakın bir
iskan olduğundan, kalıntıların araştırılması kolay olmuştur. Görülen
kalıntılar üzerine yapılan değerlendirmelerde, limanı koruduğu tahmin
edilen iki uzun dalga kıran ve küçük bir kuleye ait olduğu sanılan
blok taşlar ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, burada toplanan seramik
parçalarında değişik uygarlıkların izleri görülmektedir.
Gryneion'un tarihte ilk kez ismi M.Ö.V.yy.da Atina Deniz Birliğinin
üyesi olarak geçmiştir. Yazılı kaynaklardan öğrenildiğine göre,
Gryneion başlangıçta birliğe vergi olarak gelirinin 1/6 sını talent
olarak ödemiştir. Sonraki yıllarda bu vergi 1/3e yükseltilmiştir.
M.Ö. V.yy.ın sonunda Peloponnessos savaşlarında Spartaya yenilen Atina,
Anadolu'daki gücünü Perslere kaptırmıştır. Bunun sonucu olarak
Gryneion Pers Satrabına yılda 50 talent vergi vermeye başlamıştır.
Perslerin yöredeki üstünlüğü M.Ö.335e kadar sürmüştür.
 B. İskender
Anadolu seferine çıkmadan önce Makedonyalı komutanı Parmeion'u ön
hazırlık ve köprü başı kurması için göndermiş, Parmeion ani bir
baskınla Gryneion'u ele geçirmiş, kenti yakıp yıkmış ve halkını da
esir etmiştir. Böylece Gryneion'un bağımsızlığı sona ermiş,
Helenistik
dönemde de Myrina'ya bağlanmıştır. Bundan sonra kentin adı yalnızca
Apollon kutsal alanından ötürü tarihte geçmeye başlamıştır.
Roma
çağında kent iyice sönükleşmiş, Myrina'ya bağlı bir tapınak yeri
durumuna düşmüştür. Artık tarihte burası Kehanet yeri olarak kabul
edilen Apollon tapınağı ile anılmaya başlamıştır.
M.Ö. 300 yıllarında Gryneion sikkelerinin bir yüzünde Apollon'un diğer
yüzünde ise midye kabartmaları görülmektedir. Gerçekten de Gryneion,
yakınlarında çıkan midye ve istiridyeleri ile ün yapmıştı.
Yeni Şakran köyünün yaklaşık 1 Km. güneyinde Temaşalık Burnu'nda yer
alan bu kentten hemen hemen hiçbir iz günümüze gelememiştir. Bununla
beraber Temaşalık Burnunun en yüksek kesimindeki dikdörtgen biçimli
bir alanın Apollon kutsal alanı olduğu düşünülmektedir.
APOLLON TAPINAĞI
 Çevreyeyayılmış yivli ve yivsiz sütun gövdesi parçaları bunu kanıtlamaktadır.
Ayrıca Strabon, Apollon bilicilik merkezinde beyaz mermerden yapılmış
bir mabetten söz ederken, Peusanias da tanrının en güzel korusunun
burada olduğunu belirtmiştir. Tapınak, Virgilius'da iki kere anılır.
Apollon mabedi, Texier'e göre; 19.yy. başlarında Menemen rumları tapınak yerinde kazı yaparak beyaz ve büyük mermer kütleleri buldular ve bunları yeni kiliselerinde kullandılar. Strabon'un Fransızca bir çevirisindeki bir kayda göre, tapınağın harabeleri, 18.yy. başlarında görülür bir durumdaydı. Kapısının üzerinden kopya edilmiş bir kitabe şöyledir. "Sırları keşfeden Apollon'a, Attale'in oğlu Philaette
Pilinius Gryneion limanını pek fazla önemsememiştir. Gerçekte buradaki
liman oldukça küçük olup yalnızca küçük teknelerin yararlanabileceği
bir köydür. Asıl yerleşme alanının ana kara üzerinde olduğu sanılır .
 Bu alanın hemen yanı başında M.Ö.500 yıllarına tarihlenen bir nekropol
ile geç Roma dönemi mozaikleri ortaya çıkarılmıştır. GRYNEION antik kentinin nekropol (mezarlık) alanının, bölgenin kuzeyinde, halen balık üretme gölü olarak kullanılan tuzla çevresinde bulunduğu bilinmektedir. Çayır kuyu mevkiinde de henüz günışığına çıkarılmamış kalıntılar mevcuttur. Resmi bir kazı çalışması henüz yapılmamıştır. Şu anda temaşalık
burnunda yüzey seramik kırıkları ile doludur. Ve zeytinlik denen
,zeytin ağaçlarının yoğun olduğu yerde antikçağ sütunları
bulunmaktadır. Ancak ilkçağ kıyı kentlerinin başına gelen GRYNA'nında
başına gelmiştir. Çünkü kentte bulunan tüm mimari elamanlar gemilerle
başka yerlerde kullanılmak üzere götürülmüştür.Şu anda Apollon
tapınağından bir iz görülmemektedir.Temaşalık burnunun kuzeyinde deniz
kıyısında sütun kalıntıları da yer yer görülebilmektedir.
Gryneion buluntuları Bergama Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir
Gryna yakınında Bergama, Elaia, Aigai, Myrina, Pitane gibi antik kentleri de
gezebilirsiniz. |
Konuk Defteri