arkeoloji dunyası
HİTİTLER-III

ARKEOLOJİ DÜNYASI

ARKEOLOJİ ETKİNLİKLERİ

ARKEOLOJİ BELGESELLERİ

ARKEOLOJİ HABERLERİ

arkeoloji haber arşivi

ARKEOLOJİ KAZI HABERLERİ

ARKEOLOJİ KAZILARI

 

ANTİK BÖLGELER

ANTİK KENTLER

ANADOLU UYGARLIKLARI

MÜZELER

TARİH ÇAĞLARI

MİTOLOJİ

Tanrılar-Tanrıçalar-Kahramanlar ve Atrübüleri

ARKEOLOJİ SÖZLÜĞÜ

ARKEOLOJİ MAKALELERİ

 

ARKEOLOJİ KİTAPLARI

ARKEOLOJİ GEZİLERİ

İST. ARK. MZ. SEMİNERİ

 

ARKEOLOJİ GEZİLERİM

ARKEO DOSTLAR

ARKEO İLGİNÇ

SÖZ SİZDE

MESAJINIZ VAR

YEREL ARAŞTIRMACILARIMIZ

ARKEOLOJİ HOCALARI

ARKEOLOJİ SİTELERİLİNKLERİ

 

  HİTİT SANATI

HİTİT MİMARİSİ

potern

Potern, Boğazköy/Hattuşa-Yerkapı surlarındaki gizli geçit

Kentlerinin ortak özellikleri, belirli aralıklarla inşa edilen kulelerle donatılmış, sağlam sur duvarlarıdır.

 

Alt bölümleri kyklop duvar örgülü anıtsal mimarlık eserleri vardır.  Sur duvarları, merdiven ve yeraltı tünelleri (POTERN) ile donatmışlardır. Bu özellikler dışarıdaki düşmana ani baskın yapmalarına yarıyordu. En güzel örneğini Hattuşa surlarında görürüz. Kent kapıları sabah açılır akşam kapatılırdı. Düşman tehlikesinde hayvanlar da sur içine anılırdı.

Hiti dünyası sütunu tanımıyor onun yerine dört köşe direkler kullanıyordu.

Hiti mimarlığının en büyük özelliği asimetrik oluşudur. Yapılarının dış ve iç düzenlerinde simetri kullanmamışlardır.

 

Evler kerpiçten ve birbirlerine bitişik ve düz damlı yapılırdı. Isınma, pişirme ihtiyacı ocaklar ve fırınlar vasıtasıyla gideriliyordu. Sokağa açılan kapıdan etrafında odalar olan bir avluya giriliyordu. Cadde ve sokaklar bir arabanın geçebileceği genişlikte 3, 4, 5 m. idi. Sokaklarda çöp çukurları bulundu.

HİTİT HEYKEL ve KABARTMA SANATI

 

Anadolu'da anıtsal heykel Hititlerle başlar. mursili

Güneş Kursunu Mısırlılardan aldılar, yeni bir anlam yüklediler. Güneş Kursu "Ben Majeste Kral" anlamına geliyordu.

 

Kral Tuthaliya IV ün kimliği, MÖ. 1250-1220,
Hattuşa, Yazılıkaya Açıkhava Tapınağı

GÜNEŞ KURSLARI ve İKONOGRAFİ

Güneş kursları ve hayvan şekilli alemler, bir sopanın ucuna takılarak, rahipler tarafından törenlerde taşınırlardı.

 

Güneş Kurslarının ortasında duran boğa, geyik, aslan gibi hayvanlar tanrıların sembolleri veya taptıkları hayvanın heykelciğiydi . Boğa en büyük tanrı olan Gök Tanrısının sembolüdür.

Kursu çevreleyen yuvarlak kainatı, etrafından ışınlar çıkması güneşi, ortasındaki hayvan bir tanrıyı, sallandıkça ses çıkaran küçük çembercikler yıldızları, .. Kral alemlerinin hepsi bir çift boğa boynuzu  tarafından taşınmaktadırlar.

güneş kursuTunç güneş kursu, Alacahöyük, MÖ. 2100-2000 (Ana. Med. Müz.)

torensel sembolAlacahöyük, İÖ.3. bin yıl ikinci yarısı, h:24 cm, dövme ve dökme tekniğiyle tapılmıştır.(Ana. Med. Müz

dinsel alemAlacahöyük, MÖ.2100-2000, h:23 cm.tunç (Ana. Med. Müz.)

sistrumHoroztepe, İÖ.3. bin sonu, h:25.5 cm,tunç (Ana. Med. Müz.)

Güneş Kursları; Dinsel Alem, Törensel Sembol, Sistrum gibi adlarla da anılır

hitit sanatı
Hattuşa/Boğazköy, Kral kapısı tanrı kabartması, İÖ. 14.yy. Y:200cm. (Ana. Med. Müz.)

Kabartmalarda; Tanrılar ve krallar, bir kolları öne uzatılmış, öteki elleri göğüs hizasında yere paralel durumdadır. (soldaki resim)Tanrıça ve kraliçeler, bir kol tam öne, diğeri öne uzatılmış ve yukarı kıvrılmış durumdadır. (sağdaki resim)

Bütün figürlerde eller yumruk şeklinde sıkılıdır.

Krallar tanrılara ibadet ediyorsa, iki elleri yumruk biçiminde birleşmiş ve yüz hizasındadır.

 

Tanrılar ve krallar hep bıyıksız betimlenmiştir.

Hitit kabartmalarında figürler genellikle yandan resmedilmiştir.

 

Hitit çağında insan figürü, görüldüğü gibi değil en ideali düşünülerek yapılırdı.

TANRICA
Kargamış/Kültepe, İÖ. IX. yy. Y: 90 cm. bazalt kabartma. Kubaba törenine katılan kadın
IV. Tuthaliya
Ugarit buluntusu, Kral IV. Tuthaliya'ya ait mühür baskısı (MÖ.1250-1220)
YAZILIKAYA
Yazılkaya ana sahne çizimi

Bir tanrının hiyeroglif işareti ikiye bölünmüş bir elipsten oluşur. Hem erkek hem de dişi tanrıyı tanımlamak için kullanılır. Eğer gök tanrısı ise bu elipsin altına W şeklindeki yıldırım işareti bulunur.

Gök tanrısı dağlar üzerinde betimlenir.

Uzun üçgen; kral, üçgenin üzerindeki iki ucu kıvrık işaret; büyük, ikisi birden; Büyük kral anlamı taşır.

İki ucu kıvrık işaret bir kadın başının üzerinde yer almışsa, büyük kraliçe anlamı taşır.

Tanrılar başında külahla betimlenir. Bu külahlarda yer alan boynuzların sayısı o tanrının önemine işaret eder. Boynuz ne kadar çoksa o tanrı o kadar önemlidir. İştar ve on iki  tanrıda birer boynuz, gök tanrısında on boynuz vardır.

Tanrıçalar başlarında bir polosla betimlenir

Kral IV. Tuthaliya'dan  itibaren Hitit krallarını boynuzlu külahla görürüz. Bu Hitit krallarının yaşarken tanrılaştırıldığına işaret eder. (solda yer alan Tuthaliya mühründe, tanrı Şarumma'nın koltuğu altındaki Kral Tuthaliya boynuzlu külahla betimlenmiştir. Bunların karşılarında duran kadın figürü, sol elinde tuttuğu beş elips yüzünden tanrıça olduğu anlaşılır) Tuthaliya, Büyük Galerideki kabartmasında da tanrılar gibi dağ üstünde betimlenmiştir.

 

Krallar tanrılara ibadet sırasında iki ellerini yumruk biçiminde bitiştirip yüzler hizasında tutarlar.

Krallar ucu kıvrık bir asa tutarlar.

 

SANATÇI METERYALLERİ

TANRIANA

Hititli sanatçılar altın, gümüş, bronz, demir, fildişi, lapislasuli, dağ kristali kullanarak eserlerini yaratmışlardır. Bunların çoğu yurt dışına kaçırılmış, önemli müzelerde sergileniyorlar.

 

 

Ana tanrıçayı kucağında bir çocuk ile betimleyan altın takı

Y: 4.3cm. MÖ. 14-13. yy. (New York Metropolitan Müz.)

 

 

HİTİT SERAMİK SANATI

 

Bu konuda Hatti sanatını devam eder. Gaga ağızlı testiler, sunu kapları olarak kullanılan hayvan şekilli kaplar, insan ve hayvan betimli kabartmalarla süslü kaplar ürettiler.

MÜHÜRLER

 

Geometrik bezeli, çivi yazılı ve hiyeroglifli insan ve hayvan figürlü mühürler ve damga mühürler bol miktarda ele geçmiştir.

Yerli damga mühürlerde hep hayvan motifleri yer alır. Çift başlı kartal sevilen bir motiftir. Yuvarlak damga mühürlerin kenarında sahibinin adı yazılıdır.

Boğazköy'de Hitit krallarının toplu halde mühür baskıları bulunmuştur.

Mezopotamya menşeli silindir mühürlerde hep dini motifler bulunur.


III. Murşili'nin (MÖ. 1282-1275)mühür baskısı,
Boğazköy,

ÖLÜ GÖMME USULLERİ

eski tunç çağı ölü gömme töreniÖlülerini sağ yanına yatmış hocker pozisyonunda toprak içine açtıkları çukurlara gömüyorlardı. Çukur taşlarla örülüyor, üstü ağaçla kaplanıp toprakla örtülüyordu. Sonra ölü yemeği yeniyordu. Kurban hayvanının kemikleri mezarın üstüne sıralıyorlardı.

 

 

 

 

 

 

Alacahöyük, Eski Tunç Çağı ölü gömme töreni temsili resmi

 

SAYFANIN DEVAMI

HİTİTOLOJİ, HİTİT KENTLERİ, KAYNAKÇA için tıklayınız

 
        mesaj kutusu  Konuk  Defteri     

arkeolojidunyasi@gmail.com

bana ulaşmak için yukardaki maili kullanın veya üzerine tıklayın